Osprey!

Według autorow podręczników do Cyberpunka osprey'e, czyli używając terminologii technicznej: pionowzloty wirnikowe, są bardzo popularne w roku 2020. Być może. My wiemy na pewno, że od 1999 roku w seryjnej produkcji jest pierwszy pojazd tego typu: Bell-Boeing V-22 Osprey, zaś w roku 2004, pierwszych sześć maszyn ma wejść do służby. Skoro więc mamy działający model, przyjżyjmy mu się bliżej.

Zarówno ilustracja na 195. stronie podręcznika głównego, ani opis na 43. stronie Maximum Metal, nie są poprawne. Naturę osprey'ów lepiej oddaje opis ze 191. stronu podręcznika. Chodzi przede wszystkim o to, co tu sie tak naprawdę obraca. Prawidłowa odpowiedź to: gondole z silnikami. Rozwiązania oparte na obracaniu calych skrzydeł okazały się mało wydajne i bardzo awaryjne. W produkowanych obecnie V-22 gondole obracają się od 0° do 97°, tak więc Osprey może latać także do tyłu! Dwa śmigła mają po 11,4m średnicy, co oznacza, że Osprey nie może lądować poziomo, jak zwykły samolot, startować zaś może pionowo, lub też poziomo z silnikami nachylonymi o 20°. Start z rozbiegiem umożliwia zabranie na pokład cięższego ładunku. Wszystkie planowane wersje przystosowane są do przewożenia na lotniskowcach (składane skrzydła, aby pojazd zmieścił się na windzie).

W przypadku awarii jednego z silników wirnik automatycznie jest sprzęgany z drugim, sprawnym silnikiem, zaś gondole ustawiają się w pozycji do lądowania. Osprey'e nie latają, gdy jedno ze świgieł nie pracuje. Zostało to stwierdzone doświadczalnie, a żołnierze US Marines opłacili ten wypadek życiem.

Symulacje wykazały, że w warunkach pola walki, Osprey będzie od 14 do 21 razy mniej narazony na ostrzał z bronii małokalibrowej w porównaniu ze śmigłowcem. Czas pobytu w strefie zagrożonej ostrzałem przeciwnika może być krótszy nawet o połowę, czas startu i lądowania krótszy o 40%, a poziom wytwarzanego hałasu niższy o 75%. To wszystko sprawia, że generałowie już ostrzą sobie zęby na te maszynki.

Dla osprey'ów przewiduje się rozliczne zastosowania, zarówno wojskowe, jak i cywilne. Głównym i najbardziej oczywistym jest rola transportera powietrznego, zdolnego do przewożenia ładunków na duże odległości i jednocześnie do wylądowania niemalże "byle gdzie". Ponadto zamówienia obejmują:

• transporter do przewożenia żołnierzy jednostek specjalnych (obecnie jednostki te wykorzystują śmigłowce MH-53J)
• pojazd poszukiwawczo-ratowniczy, transportowy, z możliwością zwalczania okrętów podwodnych (to dla marynarki wojennej)

• bezzałogowy pojazd służący do nadzoru i obserwacji
• AEWBM (Airborne Early Warning and Battlespace Managment) czyli pojazd wczesnego ostrzegania i nadzoru pola walki
• powietrzna cysterna

• powietrzna taksówka, konkurencja dla AV-ek na średnich i dystansach
• pojazd lokalnych linii loticzych, zdolny zastąpić średnie samoloty turbośmigłowe na trasach krajowych i kontynentalnych
• maszyna dla straży przybrzeżnej, o większym od śmigłowca zasięgu i prędkości maksymalnej ale z możliwością zawisu nad statkiem lub rozbitkami

Inne zastosowania z pewnością znajdziecie sami.

V-22 Osprey - podstawowe dane:

• wymiary:
  • długość - 17,47m
  • szerokość - 25,78m
  • wysokość - 6,73m
• wymiary po złożeniu:
  • długość - 19,20m
  • szerokość - 5,61m
  • wysokość - 5,51m
• masa własna - 15000kg
• ładowność:
  • 24 żołnierzy z pełnym wyposażeniem
  • udźwig przy starcie pionowym
    ładunek podwieszony - 6800kg
    ładunek wewnętrzny - 9000kg
  • udźwig przy starcie poziomym - 10900kg
  Przewożenie ładunku podwieszonego jest możliwe tylko przy locie w konfiguracji śmigłowca
• prędkość maksymalna:
  • jako samolot - 565km/h (przelotowa 505 km/h)
  • jako śmigłowiec - 185km/h
• zasięg - do 954km (zależny od obciążenia i sposobu przelotu)
• z dodatkowym zbiornikiem paliwa - do 3900km
• start z rozbiegiem - 91m
• Wyposażenie:
  • Wysokiej jakości awionika, w tym:
    sześć wielofunkcyjnych, kolorowych wyświetlaczy
    FLIR (Forward Looking Infra-Red)
    GPS
    SatCom (satelitarny system łączności)
    TacAn (system nawigacyjny)
    Wersje dla sił specjalnych oraz marynarki mają posiadać także radar konturowy
  • pełna ochrona przed bronią ABC (filtry powietrza, wewnętrzne nadciśnienie)
  • czujniki oświetlenia wiązkami: radarową, laserową, podczerwieni
  • wyrzutnie flar i folii metalizowanej
  • opuszczana rampa załadunkowa
  • składane krzesełka dla żołnierzy
  • karabin maszynowy 12,7mm w wieżyczce pod kabiną załogi

Opracował: Mchl

Na podstawie artykułu "V-22 Osprey" Wiesława Pietrzaka - Wojskowy Przegląd Techniczny i Logistyczny 6/2001

Zdjęcia: Bell/Boeing